Bogaci są potrzebni wszystkim

Pieniądze, a właściwie ich posiadanie, stanowią – obok miłości i polityki – jeden z najatrakcyjniejszych i najczęstszych tematów naszych rozmów. Mimo to bardzo mało na ich temat wiemy. Wykazuje to niniejsza książka.

Trudno się dziwić Polakom, Urugwajczykom czy mieszkańcom Zairu, że mają na temat bogatych Amerykanów czyli „milionerów” zupełnie błędne mniemanie. Okazuje się, że i sami obywatele USA niewiele na temat swoich najbogatszych współobywateli wiedzą. Jest to tym dziwniejsze, że podobno właśnie w Ameryce kult pieniądza i bogactwa osiągnęły swoje szczyty. Napisałem podobno, bowiem sami się Państwo przekonają, że to co rozumiemy pod pojęciem „milioner” różni się od rzeczywistości, jak noc różni się od dnia.

Milionerzy generalnie nie mają dobrej prasy. Wystarczy pójść na dowolny amerykański film, aby się o tym przekonać. Kwintesencję obowiązującego stereotypu człowieka zamożnego wyłożyli twórcy ostatniego przeboju kasowego, filmu „Titanic”, którzy zastosowali wytarty stereotyp: biedny – dobry, bogaty – łotr. Nie oni zresztą jedni…

Również większości Polaków duże pieniądze kojarzą się źle. Po 50 latach biedy i podejrzanych karier pieniądze, i to często bardzo słusznie, kojarzą się z oszustwem, z przestępstwem, w najlepszym wypadku z kolaboracją. Podejście to ma poniekąd uzasadnienie; wielu współczesnych krezusów dorobiło się majątku w sposób cwaniacki, nieuczciwy, poprzez układy stare i nowe. Nie bez znaczenia jest też stanowisko Kościoła Katolickiego, który – co tu ukrywać – ludziom bogatym nie sprzyja. Mam na myśli porównanie biblijne o „wielbłądzie przechodzącym przez ucho igielne”. Wprawdzie chodziło w nim o potępienie chciwości i zachłanności, zjawisk, które dotyczą głównie nie milionerów, to jednak stereotyp złego bogacza i uczciwego nędzarza, przynajmniej w świadomości przeciętnego polskiego katolika, wciąż funkcjonuje. Mówienie o łaskawości Bożej przejawiającej się w dostatku i zamożności jest w Polsce niemalże herezją. Nie tylko zresztą w Polsce…

***

Większość tzw. zwykłych śmiertelników zakłada za Balzakiem, że za każdą fortuną, za dużym majątkiem kryje się krzywda ludzka, wyzysk czyli niesprawiedliwość. Innymi słowy, że ludzie bogaci dorabiają się majątku w sposób nie do końca uczciwy. Społeczeństwo potępia – i całkiem słusznie – takie metody, dopatrując się w zdobywaniu majątku nieuczciwą drogą (np. bez żadnych zasług) znamion przestępstwa. Ludzie twierdzą, że nie są przeciwni czyjemuś bogactwu, lecz co najwyżej sposobom jego zdobywania. Nie widzą niczego zdrożnego w majątku zdobytym pracą, myślą czy wysiłkiem. Nie rażą ich więc miliony zarabiane przez wybitnego sportowca, muzyka czy aktora filmowego (bo im się pieniądze należą, właśnie za pracę, za wysiłek) z trudnością jednak tolerują bogatego przemysłowca czy handlowca, podejrzewając ich o działania podstępne, machlojki i ciemne sprawki.

Podobnie jest w Stanach Zjednoczonych. Nikt nie ma za złe Michaelowi Jordanowi, Tigerowi Woods czy Cristiano Ronaldo  ok. 100 milonów dolarów rocznie otrzymywanych za to, że potrafią celnie wrzucać piłkę do kosza, dziurki, czy bramki wielu natomiast ma pretensje do Billa Gates’a, niegdyś prezesa spółki „Microsoft”, najbogatszego człowieka świata za to, że dorobił się majątku produkując „jakiś tam software”.

Generalnie jednak zwykli ludzie nie lubią ludzi bogatych, oskarżając ich o chciwość, pazerność i bezduszność. Tak przynajmniej tę swoją niechęć usprawiedliwiają. Byłoby to zrozumiałe, gdyby bogaczami byli wyłącznie ludzie źli i nieuczciwi, czy leniwi rentierzy i dziedzice fortun zawłaszczonych w podejrzany sposób przez przodków. Tak jednak nie jest…

Znakomita większość (prawie 83%) „tych najgorszych”, czyli amerykańskich milionerów (a przecież to właśnie oni są bohaterami obowiązującego w świecie stereotypu bogacza; tęgiego mężczyzny z cygarem w ustach i cynicznym uśmieszkiem na twarzy) to ludzie, którzy dorobili się majątku SAMI! Nikt im go nie podarował, nikt nie zapisał w testamencie. Ludzie ci wychowali się często w nędzy, a pieniędzy dorobili się wyłącznie własną pracą, wysiłkiem i wyrzeczeniami. Mało tego, dzięki swojej pracowitości i przedsiębiorczości dają miejsce pracy milionom innych, mniej zaradnych, mniej przedsiębiorczych, czy – co tu ukrywać – bardziej leniwych ludzi. Dzielą się swoim bogactwem, swoją pracą z innymi, a mimo to trudno dostrzec, by spotykała ich za tę dobroczynność wdzięczność. Wciąż zarzuca im się chciwość i żądzę bogacenia się.

Dlaczego Jordan, Stallone czy Spielberg, którzy dają zatrudnienie zaledwie paru setkom ludzi cieszą się sympatią społeczeństw, zaś Gates, Dell, czy Trump, którzy dają pracę kilkuset tysiącom  osób – są postrzegani jako krwiopijcy?

Pomijam rozrywkową stronę zagadnienia; wszak Jordan czy Spielberg dają ludziom rozrywkę, a Gates nie, choć i tu bym się spierał. Każdy, kto choć raz zetknął się z internetem i Explorerem firmy Microsoft nie wyobraża sobie bardziej pasjonującej rozrywki…

Przeciętny zjadacz chleba nie potrafi, a właściwie nie chce zrozumieć, że bogactwo może być (albo wręcz musi być) efektem żmudnej, ciężkiej pracy. Zakładając, że majątek jest wyłącznie rezultatem oszustw, matactw, a w najlepszym razie dobrego urodzenia, wrodzonego talentu czy szczęścia na loterii, usprawiedliwia on w ten sposób swoją bylejakość, lenistwo i brak inicjatywy.

Dlaczego jestem biedny?

Bo nie odziedziczyłem spadku, nie wygrałem na loterii, nie mam talentu Placido Domingo, czy skoczności Michaela Jordana. Nie dopuszcza się nawet do głowy myśli, że można zostać człowiekiem bogatym dzięki ciężkiej pracy, wyrzeczeniom, dzięki samodyscyplinie. A w taki właśnie sposób zdobywa majątek znakomita większość milionerów. Krytykujemy ludzi bogatych, bo są dla nas wyrzutem sumienia. Bo uświadamiają nam, że są od nas lepsi…

***

Nie twierdzę, że każdy człowiek chce czy musi być bogaty, lecz uważam, że zamożność leży w zasięgu – jeśli nie każdego z nas – to na pewno znacznie większej liczby ludzi, niż nam się wydaje.

Stany Zjednoczone istnieją ponad 240 lat; statystycznie jest to więc około 8 pokoleń. W kraju, w którym najłatwiej zostać milionerem, w którym wszyscy milionerami zostać pragną, tylko mniej niż jeden na sześciu ludzi majętnych otrzymało swoje zasoby (wartości 1 miliona dolarów lub większe) w spadku „z dziada pradziada”. Innymi słowy, pięciu na sześciu milionerów dorobiło się pieniędzy od zera, z niczego. Można się więc spodziewać, że pośród niegdysiejszych milionerów wielu swój majątek straciło.

W Polsce kapitalizm, a może należałoby powiedzieć, „wolny rynek” wciąż znajduje się w powijakach. Socjalizm, a wraz z nim przekonanie o słabości jednostki i niemożności odniesienia sukcesu, dominuje nadal. Po 2016 roku wszechogarniające państwo stara się wmówić obywatelom, że bez urzędników i biurokracji nie są w stanie do niczego dojść. To nieprawda! Bogactwo Ameryki wzięło się właśnie ze słabości państwa jako instytucji; z wolności jaką dano pojedynczym ludziom. To, co w Stanach Zjednoczonych kojarzy się źle – przestępczość, miliony dzieci urodzonych z nieprawego łoża, narkomania – to właśnie skutek wyrównywania szans, „pochylania się nad człowiekiem” i innych zabiegów pseudo opiekuńczych, na których żerują leniwi urzędnicy i sprytni politycy.

Nie wystarczy uwierzyć, że sukces leży w naszym zasięgu, potrzebna jest jeszcze świadomość polityczna, obywatelska, która pozwoli zmieść z drogi przeszkody w postaci represyjnego systemu podatkowego, panoszącej się i utrudniającej ludziom pracę biurokracji oraz socjalizmu, który odbiera człowiekowi inicjatywę i wiarę w siebie.

Polakom potrzebna jest dziś wiara w siebie, a nie 500+, które im uświadamia, że są nędzarzami  których nie stać na posiadanie dziecka ! Czy sama wiara wystarczy? Najprawdopodobniej nie. Trzeba również chcieć wziąć swoje życie we własne ręce. Żeby to było możliwe, potrzebne są odpowiednie warunki: niskie podatki, szacunek dla ludzkiej pracy, większa swoboda oraz niezależność od biurokracji państwowej. Zrozumieć należy starą maksymę, że kto nie pracuje ten nie je, oraz to, że państwo rozdaje nieswoje pieniądze. Jeśli je nawet niektórym Polakom oddaje, wcześniej musi wielokrotnie więcej tym Polakom zabrać, czy wręcz zrabować.  I kiedy już zrozumiemy, że korzystniej jest produkować, niż otrzymywać jałmużnę od polityków, wtedy nie tylko wzrośnie udział polskich milionerów, ale i każdemu z nas żyć będzie się lepiej i szczęśliwiej.

 

Jan M. Fijor

Tagi: , , , , , , , , ,

Podobne wpisy

Poprzedni wpis Następny wpis

Komentarze

  1. Ciekawy tekst. Dwie uwagi ode mnie:
    1. Dla wielu ludzi w dzisiejszej Polsce, „milioner” jest epitetem, a przynajmniej zarzutem nieuczciwości. Ale podobnie jest z „burżujem”. Ktoś wywodzący się z rodziny o szlacheckich tradycjach, niekoniecznie musi być bogaty, by zasłużyć na nienawiść ludu. Nienawidzą go za wywodzenie się z innych sfer – które przecież w normalnym społeczeństwie byłyby zalążkiem rozwoju, ostoją tradycji i dumy, itp.

    2. Szczególnie przykre i niebezpieczne jest to, że takie postawy dominują wśród – teoretycznie – elit. Chodzi mi o środowisko akademickie, w którym się obracam. Znaleźć na dzisiejszym uniwersytecie człowieka przyjaznego wobec kapitalizmu, wolnego rynku czy patrzącego bez nienawiści na „milionerów” jest szczególnie trudno. Czyli mamy układ odwrotny do oczekiwanego: im wyżej w hierarchii społecznej, tym większa nienawiść do tych, którym się udało.

  2. Odpowiedz

    Sojusznikiem sił antykapitalistycznych jest niestety Kościół katolicki, który wciąż przejawia mentalność sprzed 2000 lat. Nie dostrzegają różnicy, jaką własnie zrodził kapitalizm, dzięki któremu zamożność dotarła pod strzechy. Wdzięcznie wtórują mu w tym politycy, wykorzystujący niechęć do bogacenia się i pracy „na swoim” do zdobywania głosów poparcia ze strony „ciemnego luda”. Utrzymuje się nas w przekonaniu, że zdobycie majątku jest wyłącznie dziełem przypadku albo skutkiem zbrodni. Mimo iż zmiany jakie zaszły w Polsce po 1989 roku nie pozostawiają cienia wątpliwości, że praca przynosi owoce, nadal rządzący posługują się retoryką wyzysku i złodziejstwa, twierdząc że z powodu wolnego rynku Polska jest w ruinie. Trzeba z tym walczyć wybierając tych, którzy wspierają przedsiębiorców i ludzi pracy. Mam nadzieję, że powoli wszyscy to zrozumieją. Ukłony

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Array 0 udostępnień